Kararsiz (astable) MultİvİbratÖr

İsimli konu WH 'Bilgisayar' kategorisinde, Kyren üyesi tarafından 1 Mart 2008 tarihinde yazılmıştır. Kararsiz (astable) MultİvİbratÖr hakkında bilgi ve tartışmalar.

  1. T.C.
    KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
    Mühendislik Fakültesi
    Elektrik Mühendisliği Bölümü








    LOJİK-I
    555 ENTEGRE DEVRELİ
    ASTABLE MULTİVİBRATÖR
    %80 DOLULUK 50 HZ


    YÖNETEN
    Doç. Dr. Bekir ÇAKIR

    HAZIRLAYAN
    000206006 Rıza ERSAMUT



    İzmit-Aralık 2002

    KARARSIZ (ASTABLE) MULTİVİBRATÖR

    Analog/sayısal entegre devre olarak kullanılan 555 zamanlayıcı şekil 1’ de gösterilmiştir.Doğrusal karşılaştırıcılar ve sayısal flip-flop birleşiminden oluşmaktadır.

    Şekil 1. 555 zamanlayıcı entegre devresinin ayrıntıları

    Şekil 1’de bulunan devre genelde 8 bacaklı bir DIP paketinde toplanmaktadır.Bacakların tanımları şekil 2’de verilmiştir.

    Şekil 2. 555 entegresinin ayak tanımları

    Üç direnç birbirine seri bağlanarak, iki karşılaştırıcıya da uygulanan referans giriş gerilimlerinin değerleri 2/3 VCC ve 1/3 VCC ‘ye ayarlanır. Karşılaştırıcıların çıkışlarının flip-flop birimlerine bağlanmasının sebebi bu birimleri kurmak veya sıfırlamaktır. Flip-flop aynı zamanda transistörü tetikleyerek zamanlama kapasitesinin boşalmasını sağlar.
    Astable devrelerin çıkışlarından şekil 3’deki gibi palsler alınabilir, böyle dalgalar elde edebilmek için şekil 4’ dekine benzer 555 astable multivibratör devre kurulabilir.


    Şekil 3. Çıkış ve kapasiteye ait değerler

    Şekil 3.’ de görüldüğü gibi çıkış palsı elde edebilmek için RA, RB dirençlerinin ve C1 kondansatörünün değerleri verilen formüllerle bulunabilir.

    FREKANS = ƒ = 1 / T = 1.44*(RA+2RB)C1 [1]

    YÜKSEK ZAMAN = t1 = 0.693(R1+R2)C1 [2]

    ALÇAK ZAMAN = t2 = 0.693(R2*C1) [3]

    DEVİR YÜZDESİ = YÜKSEK ZAMAN (t1) / PALS PERİYODU (t) [4]


    DİRENÇ KAPASİTE PERİYOT FREKENS

    F S Hz

    µF S Hz

    µF Ms kHz
    Tablo 1. Devrede kullanılacak elemanların değerlerinin birimlerine göre periyodun ve frekansın alacağı değerlerin birim ifadeleri

    Tablo 1’deki değerleri, yukarıda verilen formüleri de kullanarak şekil 4’ deki devrede bulunan RA, RB dirençlerinin ve C1 kapasitesinin değerleri birimleriyle bulunabilir.
    RA ve RB dirençlerinin tam değerlerini elde edebilmek için birkaç direnç seri ve paralel olarak bağlanmış ve istenilen değerlere yakın değerler elde edilmiştir.

    ƒ = 50Hz, T = 1/ƒ = 20 ms t1 = %80*20 = 16 ms t2 = 4 ms

    t1 = 16 ms = 0.693(RA+RB)C RAC+RBC = 23.088
    t2 = 4 ms = 0.693RBC RBC = 5.772, RAC = 17.256

    Devrede kullanılabilecek direnç ve kapasite değerlerini seçelim:
    RA = 17.256 k, RB = 5.772 k, C = 1µF olsun.

    Devrede kullanılan dirençlerin ve kondansatörlerin değerlerinin istenilen değerleri bulunmadığından dolayı uygun değerlerde elemanlar seçelim.Yeni elemanların toleranslarından dolayı frekansta, dolma ve boşalma süresinde bazı sapmalar olabilir.
    RA = R1+R2 = 2.2+15 = 17.2 k
    RB = R3+(1/R4+1/R5)-1 = 2.2+(1/15+1/4.7)-1 = 5.7786 k


    Şekil 4. 555 astable multivibratör devresi

    C1 kapasitesi, RA ve RB dirençleri üzerinden VCC gerilimiyle dolar. Şekil 3’ de gösterildiği gibi kapasite 2/3 VCC gerilimine kadar dolar (Şekil 5). Bu sürede de 3 nolu bacaktan çıkış gerilimi alınır. 3 nolu bacaktaki gerilim, 3 nolu bacaktaki çıkışın sıfırlanması için flip-flopu tetikleyen alttaki karşılaştırıcıyı (lower comp.) çalıştırır. Bununla birlikte T1 transistörü tetiklenerek (iletime geçer), C1 kapasitesi, 7 nolu bacağa bağlı RB üzerinden 1/3 VCC değerine kadar boşalır. Kapasitenin değeri 1/3 VCC değerine ulaşana kadar boşalır (Şekil 6). 3 nolu bacaktan gerilim alabilmek için, flip-flop üstteki karşılaştırıcı (upper comp.) tarafından tetiklenir ve C1 kapasitesi RA ve RB üzerinden dolmaya başlar.

    Şekil 5. Kapasitenin dolum eğrisi Şekil 6. Kapasitenin boşalma eğrisi

    Yaptığımız devrenin testini şekil 7’deki düzeneği hazırlayarak yapabiliriz. Devrenin çıkış gerilimi; yüksek zamanda varken, alçak zamanda yoktur.Bundan yaralanarak devrenin çıkışlarına bağladığımız LED’ler yardımıyla devrenin çıkışındaki gerilim palsları gözlenebilir.Yüksek zamanda 1. LED yanarken, 2. LED sönüktür. Alçak zamanda da 2. LED yanarken, 1. LED sönüktür.

    Şekil 7. 555 astable multivibratör test düzeneği

    Electronics workbench’ den yaralanılarak şekil 4’deki devreye ait çıkış değerleri:
    (Giriş gerilimi: 12V’tur.)


    Şekil 8. C1 kapasitesinin dolma ve boşalma grafiği


    Şekil 9. 555 entegre devrecinin 3 nolu bacağından alınan çıkışın grafiği


    Şekil 9. 555 entegre devresinin baskılı devresi
    1 Mart 2008
    #1
  2. Kararsiz (astable) MultİvİbratÖr Cevapları

soru sor

Kararsiz (astable) MultİvİbratÖr

Alakalı Aramalar:

  1. ne555 entegresi ile astable multivibrator